حم
හා, මීම්.
1වැඩි විස්තර සඳහා අල් කුර්ආන් 2:1 ආයතයේ පාද සටහන බලන්න.
وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ
පැහැදිලි ධර්ම පුස්තකය(අල් කුර්ආනය) මත දිවුරමින්.
إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ
සැබැවින්ම අපි එය භාග්යමත් රාත්රියක පහළ කළෙමු. සැබැවින්ම අපි (එමගින්) අවවාද කරන්නන් වූයෙමු.
فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
තීක්ෂණාත්මක සෑම කරුණක්ම අපගෙන්ම වූ නියෝගයක් අනුව එ(ම රාත්රියෙ)හි නිර්ණය කරනු ලැබේ. (එමෙන්ම) සැබැවින්ම අපි (රසූල්වරුන්ව) එවන්නන්ව ද සිටියෙමු.
2මෙහි සඳහන් වී ඇති රාත්රිය නම් ‘ලයිලතුල් කද්ර්’ රාත්රියයි. එය ඉස්ලාමීය චන්ද්ර මාසයන්ට අනුව රමළාන් මස උදා වනු ඇත. අවුරුද්දක කාලයක් තුළ දී සිදු වන සියලු කරුණු එක් එක් මලක්වරුන්ගේ භාරයට අල්ලාහ් විසින් දෙනු ලබන්නේ මෙම රාත්රියෙහිය.
أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا ۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ
තීක්ෂණාත්මක සෑම කරුණක්ම අපගෙන්ම වූ නියෝගයක් අනුව එ(ම රාත්රියෙ)හි නිර්ණය කරනු ලැබේ. (එමෙන්ම) සැබැවින්ම අපි (රසූල්වරුන්ව) එවන්නන්ව ද සිටියෙමු.
رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
(මෙය) නුඹගේ පරමාධිපතිගෙන් වූ දයාවක් වශයෙනි. සැබැවින්ම ඔහු සර්ව ශ්රාවකය සර්වඥය.
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ
නුඹලා ස්ථීර ලෙස විශ්වාසිකයින් නම් අහස්හි ද මිහිතලයෙහි ද ඒ දෙක අතර වූ දෑහි ද පරමාධිපති (ඔහු)ය.
لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ
ඔහු හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැත. ඔහු ජීවය දෙන්නේය. තවද මරණයට පත් කරන්නේය. (ඔහු) නුඹලාගේ පරමාධිපති ද පෙර විසූ නුඹලාගේ මුතුන් මිත්තන්ගේ පරමාධිපති ද වේ.
بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ
නමුත් (ප්රතික්ෂේපක) ඔවුන් (විනිශ්චය දිනය පිළිබඳව) සැකයෙහි (ගිලී) කෙළිලොල් කරමින් සිටිති.
فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُّبِينٍ
එබැවින් (නබිවරය,) අහස පැහැදිලි දුමාරය ගෙන එන දිනය අපේක්ෂා කරවු.
يَغْشَى النَّاسَ ۖ هَـٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ
එය ජනයාව ආවරණය කරයි. මෙය වේදනීය දඬුවමකි.
3ආයත් අංක දහයෙහි සඳහන් වී ඇති ‘අහස දුමාරය ගෙන එන දිනය’ යන්නෙහි අදහස ප්රතික්ෂේපකයින් නියඟයෙන් පීඩා විඳි හෙයින් කුසගින්නෙන් අහස දුමාරයක් මෙන් ඔවුනට පෙනුණි. මෙම ආයතයේ ‘දඬුවම’ යනුවෙන් අදහස් කරනුයේ ඔවුනට ඇති වූ නියඟයයි.
رَّبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ
(එම දඬුවම ඔවුන් වෙත පැමිණියේය. එවිට ඔවුන්) “අපගේ පරමාධිපතියාණනි, මෙම දඬුවම අපගෙන් ඉවත් කරනු මැනව! සැබැවින්ම අපි විශ්වාසිකයින් වන්නෙමු” (යැයි පැවසුවෝය).
أَنَّىٰ لَهُمُ الذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ
පැහැදිලි කරන රසූල්වරයෙකු ඔවුන් වෙත පැමිණ (මෙම දඬුවම පිළිබඳව අවවාද කර) හමාර වී තිබිය දී (නැවත) උපදෙස් කිරීම ඔවුනට කෙසේ (ප්රයෝජන) වන්නේ ද!
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ
(දඬුවම පැමිණි) පසුව ද ඔවුන් (අතුරින් සමහරුන්) ඔහුගෙන්(රසූල්වරයාගෙන්) පිටුපා ගොස් “(ඔහු වෙන කෙනෙකු විසින් කුර්ආනය) උගන්වනු ලැබූ උන්මත්තකයෙකි” යැයි පැවසුවෝය.
إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلًا ۚ إِنَّكُمْ عَائِدُونَ
සැබැවින්ම අපි (එම) දඬුවම ස්වල්ප( කාල)යකට ඉවත් කරන්නන් වන්නෙමු. (ඉන්පසුව ද) සැබැවින්ම නුඹලා (පෙර තත්ත්වයටම) නැවත හැරෙන්නන් (වන්නෙහු)ය.
يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَىٰ إِنَّا مُنتَقِمُونَ
(එබැවින්) අපි දැඩි ග්රහණයකින් ග්රහණය කරන දින(බද්ර් යුද දින) සැබැවින්ම අපි පළිගන්නන් වන්නෙමු.
4බද්ර් යුද්ධය පිළිබඳව වැඩි විස්තර සඳහා අල් කුර්ආන් 3:123 ආයතයේ පාද සටහන බලන්න.
وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ
තවද මොවුනට පෙර ෆිර්අවුන්ගේ පිරිස ද අපි පිරික්සුමට ලක් කළෙමු. ඔවුන් වෙතට ද ගෞරවනීය රසූල්වරයෙකු (වන මූසා) පැමිණියේය.
أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ ۖ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
(ඔහු ෆිර්අවුන් හා පිරිස අමතා මෙසේ පැවසුවේය.) “අල්ලාහ්ගේ ගැත්තන්ව (ඉස්රාඊල්ගේ දරුවන්ව) මා වෙත භාර දෙවු. සැබැවින්ම මම නුඹලාට විශ්වාසනීය රසූල්වරයෙක් වෙමි.
5වැඩි විස්තර සඳහා අල් කුර්ආන් 7:103-141 , 10:90 , 20:78 හා 26:63 යන ආයතයන් බලන්න.
وَأَن لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ ۖ إِنِّي آتِيكُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ
තවද නුඹලා අල්ලාහ්ට එරෙහිව ගර්වයට පත් නොවවු. සැබැවින්ම මම නුඹලාට පැහැදිලි සාධකයක් ගෙන ආවෙමි.
وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ
තවද නුඹලා මට ගල් ගසා ඝාතනය කිරීමෙන් මාගේ පරමාධිපති හා නුඹලාගේ පරමාධිපති( වන අල්ලාහ්)ගෙන් මම සැබැවින්ම රැකවරණය පතමි.
6නබි මූසා තුමා ෆිර්අවුන්ට හා ඔහුගේ පිරිසට පැහැදිලි සාධකයන් ගෙන හැර දැක්වූ අවස්ථාවේදී ඔවුහු එය පිළිනොගෙන නබි මූසා තුමාට ගල් ගසා මරණ බවට තර්ජන එල්ල කළෝය. එවිට නබි මූසා තුමා අල්ලාහ් අබියස ආරක්ෂාව පතා මෙලෙස ප්රාර්ථනා කළේය.
وَإِن لَّمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ
නුඹලා මා විශ්වාස නොකළේ නම් නුඹලා මා (හිංසා නොකර) අත හැර යවු.”
فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَـٰؤُلَاءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ
පසුව (ඔහු ඔවුන්ගේ විෂයෙහි කලකිරුණු විට) “සැබැවින්ම මොවුන් වැරදිකාර පිරිසක් (හෙයින් මොවුන්ගෙන් මා ආරක්ෂා කරනු මැනව!” යැයි ඔහු තම පරමාධිපති වෙත ප්රාර්ථනා කළේය.
فَأَسْرِ بِعِبَادِي لَيْلًا إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ
(එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ ප්රාර්ථනාව පිළිගත්තේය.) “එබැවින් නුඹ මාගේ ගැත්තන්ව රාත්රියෙහි කැටුව යවු. සැබැවින්ම නුඹලා (ෆිර්අවුන් විසින්) ලුහුබඳිනු ලබන්නන් යැ”(යි පැවසුවේය.)
7මුහුද එතර කිරීම පිළිබඳව වැඩි විස්තර සඳහා අල් කුර්ආන් 26:52-68 දක්වා ඇති ආයතයන් බලන්න.
وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ
තවද (ඔවුන් මුහුද එතර කළ පසු මූසා දෙබෑ වූ මුහුද එක් කිරීමට පැතූ විට) “මුහුද දෙබෑ වී නිශ්චල වූ තත්ත්වයේම අත හැර දමවු. සැබැවින්ම ඔවුන් ගිලෙන සේනාවකි.” (යැයි අල්ලාහ් පවසා ඔවුන්ව ගිල් වූයේය.)
كَمْ تَرَكُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ
ඔවුන්(ෆිර්අවුන් හා ඔහුගේ සමූහය) කෙතරම් නම් උයන්, උල්පත්, ගොවිබිම්, ගෞරවනීය ස්ථාන, හා තමන් භුක්ති විඳිමින් සිටි සුඛෝපභෝගී සම්පත් අත හැර ගියෝ ද
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ
ඔවුන්(ෆිර්අවුන් හා ඔහුගේ සමූහය) කෙතරම් නම් උයන්, උල්පත්, ගොවිබිම්, ගෞරවනීය ස්ථාන, හා තමන් භුක්ති විඳිමින් සිටි සුඛෝපභෝගී සම්පත් අත හැර ගියෝ ද
وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ
ඔවුන්(ෆිර්අවුන් හා ඔහුගේ සමූහය) කෙතරම් නම් උයන්, උල්පත්, ගොවිබිම්, ගෞරවනීය ස්ථාන, හා තමන් භුක්ති විඳිමින් සිටි සුඛෝපභෝගී සම්පත් අත හැර ගියෝ ද
كَذَٰلِكَ ۖ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ
(ඔවුන්ගේ අවසානය ඇති වූයේ) මෙලෙසය ඒවා අපි තවත් පිරිසකට උරුම කර දුන්නෙමු.
فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ
ඔවුන් වෙනුවෙන් අහස හා මිහිතලය හඬා වැලපුණේ නැත. තවද (ගිල්වනු ලැබූ අවස්ථාවේ දී) ඔවුනට අවකාශය දෙනු ලැබූවන්ව නොසිටියෝය.
وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِينِ
සැබැවින්ම අපි ඉස්රාඊල්ගේ දරුවන්ව අවමානය ගෙන දෙන දඬුවමින් එනම් ෆිර්අවුන්ගෙන් මුදවා ගත්තෙමු. සැබැවින්ම ඔහු සීමාව ඉක්මවා යන්නන් අතුරින් වූ ගර්වාන්විතයෙකු විය.
مِن فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِينَ
සැබැවින්ම අපි ඉස්රාඊල්ගේ දරුවන්ව අවමානය ගෙන දෙන දඬුවමින් එනම් ෆිර්අවුන්ගෙන් මුදවා ගත්තෙමු. සැබැවින්ම ඔහු සීමාව ඉක්මවා යන්නන් අතුරින් වූ ගර්වාන්විතයෙකු විය.
وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِينَ
සැබැවින්ම ලෝවැසියන්ට ඉහළින් අපි (ඉස්රාඊල්ගේ දරුවන්ගෙන් වූ) ඔවුන්(ගෙන් සමහරුන්)ව දැනුවත්වම (නබිත්වය සඳහා) තෝරා ගත්තෙමු.
8ඔවුන්ව තෝරා ගැනීමට හේතුව එසමයෙහි අල්ලාහ්ව විශ්වාස කළවුන් ලෙස සිටියේ ඔවුන් පමණී.
وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُّبِينٌ
තවද පැහැදිලි පරීක්ෂාවන් ඇති සාධකයන් අපි ඔවුන්ට පිරිනැමුවෙමු.
إِنَّ هَـٰؤُلَاءِ لَيَقُولُونَ
සැබැවින්ම (ප්රතික්ෂේපක) ඔවුහු මෙසේ පවසති.
إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ
“අපගේ මුල් මරණය මිස (අපට මතු ලොව සම්බන්ධ) වෙනත් කිසිවක් නැත. තවද අපි නැවත නැගිටවනු ලබන්නන් ද නොවෙමු,
فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
එබැවින් (නැවත නැගිටවනු ලැබේ යැයි පැවසීමෙහි) නුඹලා සත්යවාදීන් නම් අපගේ මුතුන් මිත්තන්ව (නැවත) ගෙන එවු.”
أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَاهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ
(නබිවරය,) මොවුන් ශ්රේෂ්ට ද? එසේ නොමැති නම් තුබ්බඃගේ ජනයා හා ඔවුනට පෙර විසූවන් (ශ්රේෂ්ඨ) ද? අපි ඔවුන්ව ද විනාශ කළෙමු. සැබැවින්ම ඔවුහු වැරදිකරුවන් වූවෝය.
9‘තුබ්බඃ’ යනු හිම්යර් ගෝති්රක රජෙකි. තවද ඔහු නබිවරයෙකු හෝ දැහැමි පුද්ගලයෙකු යනුවෙන් ද සඳහන් වී ඇත.
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ
අහස් ද මිහිතලය ද ඒ දෙක අතර ඇති දෑ ද අපි කෙළිලොල් කරන්නන් ලෙස නොමැව්වෙමු.
مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
අපි සත්යය සඳහා මිස ඒ දෙක නොමැව්වෙමු. එනමුත් ඔවුන්ගෙන් බහුතරය (ඒ බව) නොදනිති.
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ
සැබැවින්ම විනිශ්චය දිනය ඔවුන් සියලු දෙනාගේම (නැවත හැරීමට වූ) නියමිත වේලාවය.
يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
එදින බැඳියාව ඇත්තෙකු තවත් බැඳියාව ඇත්තෙකුට කිසිදු ප්රයෝජනයක් ඇති නොකරන්නේය. තවද ඔවුහු උදවු කරනු නොලබන්නෝය.
إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
(නමුත්) අල්ලාහ් කරුණාව දැක් වූ අය මිස. සැබැවින්ම ඔහු අති බලසම්පන්නය කරුණාභරිතය.
إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ
සැබැවින්ම zසක්කූම් නම් (කටු) ගස,
طَعَامُ الْأَثِيمِ
පාපතරයින්ගේ ආහාරය වේ.
كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ
(එය) දිය කරනු ලැබූ තඹ මෙන් ය. එය දැඩිව උණු වී නටන ජලය මෙන් කුස තුළ නටයි.
كَغَلْيِ الْحَمِيمِ
(එය) දිය කරනු ලැබූ තඹ මෙන් ය. එය දැඩිව උණු වී නටන ජලය මෙන් කුස තුළ නටයි.
خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَاءِ الْجَحِيمِ
“ඔහුව නුඹලා අල්ලාගෙන නිරයේ මධ්යයට ඇද ගෙන යවු.
ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ
පසුව නුඹලා ඔහුගේ හිස මතට උණු ජලයෙහි දඬුවම වක් කරවු.” (යැයි මලක්වරුන්ට පවසනු ලැබේ.)
ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ
“(මෙම වේදනාව) නුඹ රස විඳිවු. සැබැවින්ම නුඹ බලවත් ගෞරවාන්විත කෙනෙකි.” (යැයි සමච්චලයෙන් පවසනු ලැබේ.)
10මෙය විනිශ්චය දිනදී පාපතරයින්ට අපහාසාත්මකව පවසනු ලබන කියමනකි.
إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ
නුඹලා කවර දෙයක් පිළිබඳව සැක කරමින් සිටියේ ද සැබැවින්ම මෙයයි එය.